Water, essentieel levenselixir: Alles over drinkwater voor paarden
- Ann Verheyen
- 8 jan
- 7 minuten om te lezen
Het belang van kwaliteitsvol drinkwater voor paarden kan niet genoeg benadrukt worden. Het is net zo cruciaal voor hun gezondheid en prestaties als de kwaliteit van hun voeding. In dit artikel duiken we diep in de materie en geven we antwoord op de meest gestelde vragen over het drinkwater van jouw paard, van bron tot bak.
Welke onderwerpen snijden we aan in deze blog:
💧 De kwaliteit van drinkwater: Waar komt het vandaan?
Niet elk water is hetzelfde. De bron van het drinkwater heeft een directe impact op de samenstelling en veiligheid.
Leidingwater (kraanwater)
Voordeel: Over het algemeen de veiligste en meest constante bron in België. Het wordt streng gecontroleerd op bacteriën en schadelijke stoffen en is overal beschikbaar.
Nadeel: Kan sporen van chloor bevatten (hoewel meestal in veilige concentraties) en de kalkinhoud varieert afhankelijk van de regio ("hard" of "zacht" water).
Putwater (grondwater)
Voordeel: Vaak rijk aan natuurlijke mineralen. Het is een kostenefficiënt alternatief als je veel water verbruikt.
Nadeel: Grootste risico op besmetting. Het kan verhoogde niveaus van nitraten, zware metalen (bijv. ijzer) en bacteriën (coliformen) bevatten, vooral na hevige regenval of in de nabijheid van septische putten of bemeste velden.
Regenwater
Voordeel: Zeer zacht en vaak smakelijk voor paarden. Vrij van kalk en chloor.
Nadeel: Moet zeer goed gefilterd en opgeslagen worden om te voorkomen dat het verontreinigd raakt met stof, bladeren, vogelpoep, en schadelijke micro-organismen uit de lucht of de opslagtank. Stagnatie is een risico.
⚠️ Aandachtspunt
Paarden zijn gevoelig voor subtiele geur- en smaakverschillen. Een paard dat een verandering in waterkwaliteit opmerkt, kan minder gaan drinken, wat een risico op koliek of uitdroging met zich meebrengt.
Is water testen nodig?
Ja, vooral bij gebruik van put- of regenwater! Het is de enige manier om zeker te zijn van de veiligheid en samenstelling. Test op bacteriën (Coliformen), zware metalen (ijzer, mangaan) en nitraten.
In België kun je water laten testen bij gespecialiseerde laboratoria die analyses voor vee of drinkwater aanbieden, zoals Eurofins.be
Let op: Te veel van bepaalde mineralen (zoals ijzer, zwavel of nitraten) kan schadelijk zijn. Dit is een van de redenen waarom het testen van bronwater zo belangrijk is!
Warm of koud drinkwater in de winter
Onderzoek heeft aangetoond dat paarden significant meer drinken wanneer het water niet ijskoud is. De ideale temperatuur ligt rond de 10-15 graden.
De Reden: Het drinken van ijskoud water kost het paard energie om de lichaamstemperatuur te herstellen en remt de drinkreflex.
Probeer daarom in de winter het water op een gematigde temperatuur aan te bieden, bijvoorbeeld door een verwarmde drinkbak te gebruiken.
De aanbeveling om warmer water te geven, wordt ondersteund door Europees onderzoek dat zich richt op het management van paarden in koude klimaten.
(Bron: Vestergaard, M. et al. (Aarhus University, Denemarken). Onderzoek en aanbevelingen met betrekking tot watermanagement in de winter benadrukken dat het verwarmen van water de totale dagelijkse inname significant verhoogt, een cruciale stap in de preventie van impactiekoliek.)
Mineralen in water en de opneembaarheid
Water is niet alleen H₂O. Het bevat opgeloste stoffen, waaronder mineralen zoals calcium, magnesium, ijzer en natrium in zeer beperkte maten.
Hoewel voer de hoofdleverancier is, kunnen mineralen in water beter opneembaar zijn omdat ze reeds in ionische, opgeloste vorm zijn. Ze kunnen sneller en efficiënter door het spijsverteringsstelsel worden opgenomen dan mineralen in vaste voervorm.
In de zomer maar zeker ook in de winter kan het toevoegen van Keltisch zeezout aan het water van je paard een slimme en natuurlijke strategie zijn.
Instinctief drinken paarden in het wild onvervuild (grond)water. Dit water bevat van nature de mineralen die in de grond aanwezig zijn. Bij onze gedomesticeerde paarden is dit vanzelfsprekend grotendeels niet mogelijk. Daarom is het van belang om stil te staan bij het toevoegen van mineralen aan het drinkwater.
De kracht van Keltisch zeezout als elektrolyt en mineraal
Waarom Keltisch zeezout?
Elektrolyten: Keltisch zeezout is een natuurlijk, ongeraffineerd zout dat naast natriumchloride ook een breed spectrum aan sporenelementen en mineralen bevat (zoals magnesium en kalium) die verloren gaan bij zware inspanning of zweten.
Drinkstimulans: Natrium (zout) is de primaire drijfveer voor de drinkbehoefte. Door zout toe te voegen, stimuleer je het paard om meer te drinken, wat cruciaal is voor de opname van de elektrolyten en het voorkomen van uitdroging en koliek.
Wanneer toevoegen?
Zomer en inspanning: Absoluut essentieel! In periodes van hoge temperaturen en intensieve training (wanneer het paard veel zweet) fungeert het als een noodzakelijke elektrolytenvervanger.
Jaarrond: Het is een goede gewoonte om het hele jaar door gedurende verschillende korte periodes een kleine hoeveelheid Keltisch zeezout aan het water toe te voegen. Zorg er wel steeds voor dat er ook ongezouten drinkwater ter beschikking is. Zo kunnen de paarden kiezen en drinken waaraan ze op dat moment behoefte hebben.
❄️ Anti-vries tips: Water bij vriestemperaturen
Hoewel vriesweer in België misschien niet weken aanhoudt, zijn een paar dagen vorst al een risico voor de hydratatie van je paard.
Drinken Paarden meer bij vriesweer?
Nee, integendeel. Ondanks de verhoogde inname van droog hooi, drinken paarden in de winter, zeker wanneer het water ijskoud is, vaak minder dan hun behoefte. Dit maakt adequaat watermanagement cruciaal om koliek te voorkomen.
Handige anti-vries tips & technieken
Voor de drinkbak - handmatige tips
De bal truc: Leg plastic flessen met zout water of een rubberen bal in de bak. Door de beweging wordt ijsvorming vertraagd.
Zwarte bakken: Kiezen voor zwarte bakken absorbeert meer zonlicht.
Isoleer de bak: Plaats de drinkbak in een grotere bak of autoband en vul de ruimte op met stro of een isolatiemateriaal.
Voor leidingen en tanks - technologische oplossingen
Verwarmde drinkbakken
Dit is de meest directe oplossing voor de drinkplaats zelf. Deze bakken zijn uitgerust met een thermostaat en een intern verwarmingselement dat het water automatisch op de ideale temperatuur houdt. Zodra de temperatuur te dicht bij het vriespunt komt, schakelt de verwarming in. Dit zorgt ervoor dat het paard altijd toegang heeft tot drinkbaar water.
Vorstvrije leidingen
Om te voorkomen dat het water bevriest voordat het de drinkbak bereikt, zijn er twee betrouwbare methoden:
Warmtelinten (Heat Trace): Dit zijn elektrische linten die direct rond de waterleidingen worden gewikkeld en onder een isolatielaag worden aangebracht. De linten geven continu of op basis van de omgevingstemperatuur een lichte warmte af, wat bevriezing van het stilstaande water in de leiding effectief tegengaat.
Recirculatiesysteem: Dit systeem gebruikt een kleine circulatiepomp die het water in de leidingen voortdurend in beweging houdt. Stilstaand water bevriest snel; door lichte, continue circulatie wordt stagnatie voorkomen. Dit is een zeer energiezuinige manier om lange leidingen te beveiligen. Deze systemen bestaan ook met verwarming erop.
Opslagtanks Vorstvrij Houden
Voor grotere wateropslagtanks is de combinatie van isolatie en verwarming noodzakelijk:
Isolatie: Isoleer de tank extreem goed met dikke platen of een isolatiemantel.
Tankverwarmingselement (dompelaar): Gebruik een RVS dompelverwarmingselement met een thermostaat. Dit element wordt in de tank geplaatst en verwarmt het water (vaak met een vermogen van 1kW tot 3kW) alleen wanneer de temperatuur kritiek wordt, waardoor de tankinhoud altijd boven het vriespunt blijft.
💡 Extra tips voor optimaal drinkwater management
Tip 1. De ideale locatie en toegankelijkheid
Zorg voor meerdere waterpunten in de weide of paddock en houd de drinkbakken uit de buurt van hoekjes. Meerdere waterbronnen verminderen concurrentie en zorgen ervoor dat paarden met een lagere rang voldoende kunnen drinken.
Tip 2. Het belang van dagelijkse reiniging
Schrob drinkbakken en automatische drinknippels dagelijks of minimaal om de dag grondig uit. Het verwijderen van de biofilm (slijmerige laag van bacteriën en algen) is essentieel, aangezien deze de smaak negatief beïnvloedt en ziekteverwekkers kan huisvesten.
Tip 3. Let op de waterstroom bij automatische drinkbakken
Controleer de stroomsnelheid (debiet) van automatische drinkbakken. De bak moet een minimum van 8 tot 10 liter per minuut kunnen leveren.
Een te lage stroomsnelheid kan frustratie veroorzaken en paarden ontmoedigen om de benodigde hoeveelheid snel genoeg op te nemen.
Tip 4. Let op de pH-waarde van het water
Idealiter ligt de pH-waarde van het drinkwater voor paarden tussen 6.5 en 8.5 (neutraal tot licht basisch).
Een te lage of hoge pH kan de smaak beïnvloeden en corrosie of kalkaanslag bevorderen, wat de waterkwaliteit schaadt.
Tip 5. Geef paarden bekend water tijdens transport
Bij transport, wedstrijden of verhuizingen, neem indien mogelijk water van thuis mee in eigen bidons of emmers.
Paarden zijn uiterst gevoelig voor veranderingen in geur en smaak. Vreemd water kan geweigerd worden, wat leidt tot uitdroging op momenten van stress en inspanning.
Tip 6. Hydratatie voor oudere paarden: Geef comfortabele toegang
Zorg ervoor dat de drinkbakken zich op een comfortabele, ondiepe hoogte bevinden en dat het paard niet hoeft te bukken of over onstabiele/gladde grond hoeft te lopen om te drinken.
Artitis, gewrichtspijn of andere ouderdomskwaaltjes bij senioren kunnen leiden tot vrijwillige waterweigering als het pijnlijk wordt.
Tip 7. Hydratatie voor oudere paarden: Monitor nierfunctie en zoutbalans
Wees alert op nierdisfunctie en overleg met je dierenarts of voedingsdeskundige over de exacte zoutbehoefte of het toevoegen van elektrolyten.
Een verminderde efficiëntie van de nieren bij oudere paarden maakt hen minder goed in staat om de water- en elektrolytenbalans te handhaven, waardoor ze extra kwetsbaar zijn voor uitdroging of overbelasting.
Conclusie: De investering in waterkwaliteit betaalt zich terug
De kwaliteit van het drinkwater is een directe weerspiegeling van de zorg die je aan je paard besteedt. Zorg ervoor dat het veilig, schoon en, in de winter, niet ijskoud is. Met deze tips leg je de basis voor een vitaal en gezond paardenleven en voorkom je allerlei kwalen, ziektes of toekomstige gezondheidsproblemen.
Heb je vragen of wil je meer weten, contacteer ons!
Doe mee aan het gesprek!
Bedankt voor het lezen van onze nieuwste blogpost! Wij streven ernaar om inhoud te creëren die echt waardevol is voor onze lezers.
Wil je als eerste op de hoogte zijn? Abonneer u dan op onze blog! Zo ontvangt u alle nieuwe content direct in uw mailbox en mist u geen enkele update.
Over welk onderwerp wilt JIJ graag meer weten?
Laat het ons weten in de reacties/opmerkingen.
JOUW suggesties helpen ons om de volgende keer een nog relevantere blog te schrijven.
Opmerkingen